30 Ngày sau sinh với nhiều khoảnh khắc đẹp bên con yêu nhưng cũng đầy âu lo khi mẹ chạm vào làn da của con. Mẹ nhận ra da trẻ sơ sinh bị khô và sần, không còn mướt, mềm. Vì sao da trẻ sơ sinh bị khô sần? Hãy cùng Home Care đi sâu vào 5 nguyên nhân chính và chia sẻ mẹ cách chăm sóc da cho bé đúng cách nhé!
Da trẻ sơ sinh bị khô và sần có biểu hiện như thế nào?
Tình trạng da khô sần ở trẻ sơ sinh có thể trải dài từ những dấu hiệu sinh lý bình thường cho đến những triệu chứng của bệnh lý da liễu. Mẹ có thể bắt gặp các tình trạng sau:
- Bong tróc nhẹ trong những tuần đầu đời: Trẻ vừa chào đời thường được bao bọc bởi lớp sáp trắng. Khi lớp sáp này mất đi, da con tiếp xúc với không khí khô bên ngoài sẽ có hiện tượng bong vảy nhẹ. Đây là quá trình thay da sinh lý hoàn toàn bình thường.
- Xuất hiện các vùng da thô ráp: Khi mẹ vuốt ve làn da của con, không thấy độ trơn láng mà có cảm giác cộm dưới tay. Đặc biệt, tình trạng trẻ sơ sinh bị khô da tay chân. Hoặc ở các nếp gấp khuỷu tay, đầu gối rất dễ xảy ra do đây là những vùng da phải co duỗi và ma sát nhiều.
- Tổn thương da cục bộ: Da không khô toàn thân mà trẻ sơ sinh bị khô da từng mảng, bề mặt mảng da có thể bong vảy trắng li ti, căng tức.
- Đi kèm với các dấu hiệu viêm: Nếu da em bé sơ sinh bị khô và mẩn đỏ, bé hay đưa tay lên cào gãi, trằn trọc, quấy khóc do ngứa ngáy, thì đây không còn là khô da thông thường mà có thể rào bảo vệ da đã bị tổn thương, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập.

Nguyên nhân da trẻ sơ sinh bị khô và sần?
Để trả lời cho câu hỏi vì sao da bé mất đi độ ẩm tự nhiên, Home Care mời mẹ cùng điểm qua 5 tác động chính mà đôi khi chúng ta vô tình bỏ qua.
Yếu tố môi trường
Làn da của con rất dễ mất nước khi điều kiện môi trường thay đổi khắc nghiệt.
- Thời tiết hanh khô, lạnh khiến da bé dễ mất độ ẩm: Vào những lúc giao mùa hay mùa đông, độ ẩm trong không khí giảm mạnh. Tốc độ bay hơi nước trên da bé diễn ra nhanh khiến da bé bị khô nẻ, ửng đỏ, thậm chí là nứt rướm máu ở hai bên má và môi.
- Phòng sử dụng máy lạnh hoặc máy sưởi liên tục: Việc cho con nằm điều hòa hoặc quạt sưởi 24/24 để tránh nóng/rét lại vô tình hút độ ẩm trong không khí. Thiếu đi độ ẩm môi trường, làn da của bé sơ sinh dễ bị khô ráp, sần sùi.
Tắm nước quá nóng hoặc tắm quá lâu
Nhiều mẹ có thói quen pha nước tắm thật ấm vì sợ con bị cảm lạnh. Tuy nhiên, nước quá nóng chính lại vô tình làm mất lớp dầu bã nhờn tự nhiên có chức năng khóa ẩm trên da bé. Khi lớp màng lipid này biến mất, da con sẽ sớm khô lại. Đồng thời, việc ngâm mình trong nước thường quá 10 phút cũng khiến tình trạng da mất nước xuyên.

Chăm sóc da chưa đúng cách
- Sử dụng sữa tắm có chất làm sạch mạnh: Da trẻ sơ sinh có độ pH dao động khoảng 5.5 để kháng khuẩn. Nếu mẹ dùng các loại xà phòng, sữa tắm chứa chất tạo bọt mạnh (như Sulfate) hay chứa Paraben, độ pH trên da sẽ bị phá vỡ, khiến da mất đi khả năng tự bảo vệ và trở nên khô sần.
- Lạm dụng kem bôi da cho bé chứa corticoid: Khi thấy con nổi mẩn đỏ hoặc ngứa ngáy, nhiều mẹ tự ý mua các loại kem bôi không rõ nguồn gốc. Nếu kem có chứa corticoid và dùng lâu dài sẽ gây teo da, khiến tình trạng khô sần quay lại nghiêm trọng hơn.
Do kích ứng từ những thứ tiếp xúc hằng ngày
Phấn hoa, lông thú cưng, hoặc dư lượng hóa chất tẩy rửa còn sót lại trên quần áo, chăn ga gối đệm... đều có thể trở thành tác nhân gây kích ứng. Khi da phản ứng lại với các tác nhân trên, lớp biểu bì sẽ bị sừng hóa nhanh hơn, tạo cảm giác sần sùi, thô ráp.
Bé bị chàm sữa hoặc viêm da cơ địa?
Nếu mẹ đã loại trừ các yếu tố môi trường và thói quen sinh hoạt nhưng tình trạng da trẻ sơ sinh bị khô và sần vẫn kéo dài, tái đi tái lại, hãy nghĩ đến Chàm sữa (Viêm da cơ địa). Đây là một bệnh lý do sự suy yếu của hàng rào bảo vệ da. Chàm sữa không chỉ gây khô sần mà còn tạo thành những mảng đỏ tấy, nổi mụn nước li ti, rỉ dịch và trẻ bị ngứa ngáy, khó chịu.

Hình ảnh bé bị chàm sữa nặng.
Bé bị khô và sần da phải làm sao?
Đứng trước sự khó chịu của con, chắc hẳn câu hỏi trong đầu của nhiều mẹ bỉm là trẻ sơ sinh bị khô da phải làm sao? Làm thế nào để con nhanh chóng lấy lại làn da mềm mịn? Dưới đây là 4 bước giúp mẹ phục hồi da cho bé:
Điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm phòng
- Luôn giữ nhiệt độ phòng ở mức lý tưởng từ 24 - 26 độ C.
- Nếu sử dụng máy lạnh hoặc quạt sưởi, mẹ trang bị thêm một chậu nước trong phòng. Độ ẩm không khí lý tưởng cho da bé nên được duy trì ở mức 50 - 60%.

Tắm cho bé đúng cách
- Nhiệt độ nước: Chỉ nên pha nước tắm âm ấm (khoảng 37 độ C), tương đương với thân nhiệt của bé. Mẹ hãy dùng nhiệt kế để kiểm tra nhiệt độ nước cho chuẩn.
- Thời gian: Bé sơ sinh chỉ nên tắm nhanh cho con từ 5 - 7 phút.
- Thao tác: Dùng khăn xô mềm thấm nước và nhẹ nhàng làm sạch. Mẹ không được chà xát mạnh lên các vùng da đang khô sần để tránh làm xước, vỡ các nếp da.

Lựa chọn sản phẩm chăm sóc da phù hợp
Nếu mẹ đang trăn trở “trẻ sơ sinh bị khô da nên bôi gì?”, mẹ lưu tâm các bước chăm sóc da cho con như sau:
- Làm sạch dịu nhẹ: Mẹ ưu tiên các loại nước tắm thảo mộc không tạo bọt hoặc sữa tắm gội có độ pH 5.5, chiết xuất từ yến mạch, hoa cúc, mướp đắng... để vừa làm sạch bã nhờn vừa xoa dịu làn da kích ứng.
- Dưỡng ẩm: Chìa khóa để khắc phục da khô sần là khóa ẩm đúng lúc. Ngay sau khi tắm, mẹ thoa một lớp mỏng Kem bôi lác sữa Bon Bon. Vài phút sau, thoa tiếp kem dưỡng ẩm chứa Ceramide, Bơ hạt mỡ, B5 hoặc Vitamin E giúp bảo vệ da. Mẹ nhớ bôi đều đặn 2-3 lần/ngày, hoặc nhiều hơn vào những ngày thời tiết hanh khô.

Giữ quần áo và môi trường tiếp xúc với bé sạch, mềm và thoáng
- Mẹ chọn quần áo, khăn quấn, chăn đắp cho bé làm từ chất liệu cotton, sợi tre mềm mại, thoáng khí và thấm hút mồ hôi tốt.
- Loại bỏ các loại quần áo cứng ráp cọ sát vào gáy, nách hay bẹn của bé.
- Giặt đồ cho con bằng nước giặt cho bé sơ sinh, không chứa hương liệu nhân tạo và chất lưu hương mạnh.
Khi nào cần đưa trẻ sơ sinh bị khô da đi khám?
Đa số các trường hợp da khô sần có thể được khắc phục tại nhà thông qua việc dưỡng ẩm và thay đổi thói quen chăm sóc. Tuy nhiên, mẹ không được chủ quan. Hãy đưa bé đến gặp bác sĩ Nhi khoa hoặc Da liễu ngay nếu nhận thấy một trong các dấu hiệu cảnh báo sau:
- Vùng da khô sần có dấu hiệu nứt nẻ sâu, rỉ máu hoặc tiết dịch màu vàng đục.
- Da sưng tấy, đỏ rực, sờ vào thấy nóng ran.
- Tình trạng khô da lan rộng khắp toàn thân với tốc độ nhanh chóng.
- Bé bị sốt, lừ đừ, bỏ bú hoặc quấy khóc liên tục do ngứa ngáy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến giấc ngủ và sự phát triển của con.
- Sau 1 - 2 tuần mẹ đã tích cực bôi kem dưỡng ẩm, chăm sóc da cho bé theo hướng dẫn nhưng tình trạng không hề thuyên giảm.
Câu hỏi thường gặp
1. Khô da sinh lý ở trẻ sơ sinh bao lâu thì hết?
Tình trạng bong tróc sáp và thay da sinh lý thường bắt đầu từ ngày thứ 2-3 sau sinh và sẽ tự hết trong khoảng 2 - 4 tuần. Mẹ chỉ cần giữ da bé sạch sẽ và thoa kem dưỡng ẩm đều đặn.
2. Dùng dầu dừa nguyên chất bôi cho bé được không?
Với làn da đang bị tổn thương, viêm hoặc chàm sữa nặng, việc bôi dầu dừa có thể làm tình trạng viêm trở nên trầm trọng hơn. Mẹ sử dụng kem dưỡng ẩm chuyên biệt cho trẻ sơ sinh đã được kiểm định thân thiện/ an toàn cho làn da bé.
3. Bé bị khô da sần sùi có nên tắm lá dân gian không?
Tắm các loại nước lá dân gian (sài đất,, mướp đắng) rất tốt để kháng khuẩn và làm mát da. Tuy nhiên, mẹ cần đảm bảo nguồn lá sạch, không có dư lượng thuốc trừ sâu, ngâm rửa kỹ càng. Tốt nhất, mẹ sử dụng nước tắm thảo dược cho bé đã được kiểm định chất lượng để tắm cho con.
Hành trình chăm sóc và bảo vệ làn da thiên thần của con tuy cần nhiều sự kiên nhẫn nhưng thành quả nhận lại là giấc ngủ êm đềm của bé, chắc chắn mệt mỏi của mẹ sẽ tan biến. Việc hiểu rõ cơ chế và nguyên nhân khiến da trẻ sơ sinh bị khô và sần giúp mẹ tự tin chăm con yêu mỗi ngày.
Mẹ hãy áp dụng những phương pháp trên và chia sẻ cùng Home Care nếu có bất kỳ thắc mắc nào nhé!