Trong những tháng đầu đời, tình trạng bé sơ sinh bị đầy hơi là một trong những nỗi lo lắng khiến cha mẹ trẻ lúng túng khi xử lý. Hiện tượng này không chỉ làm con quấy khóc, khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ và quá trình hấp thu dinh dưỡng. Mẹ tìm hiểu nguyên nhân, dấu hiệu và các phương pháp xử lý khoa học, hiệu quả tại nhà trong bài viết này nhé.
Vì sao trẻ sơ sinh dễ bị đầy hơi?
Hệ tiêu hóa của trẻ trong những tháng đầu đời vẫn còn rất non nớt và đang trong quá trình hoàn thiện. Hiện tượng trẻ sơ sinh bị đầy bụng thường xuất phát từ những nguyên nhân sinh lý và thói quen sinh hoạt phổ biến:
- Nuốt phải nhiều không khí: Khi bé khóc lớn kéo dài, hoặc ngậm bắt vú sai khớp ngậm, bú bình với núm vú không phù hợp, lượng không khí dư thừa sẽ đi vào dạ dày gây ra tình trạng trẻ bị đầy hơi chướng bụng.
- Hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện: Dạ dày và ruột ở trẻ sơ sinh chưa sản sinh đủ lượng enzyme để xử lý hoàn toàn lactose trong sữa mẹ hoặc sữa công thức, dẫn đến quá trình lên men sinh ra khí gas.
- Chế độ ăn của mẹ: Đối với các bé bú mẹ hoàn toàn, nếu mẹ tiêu thụ nhiều thực phẩm dễ sinh hơi (như bắp cải, súp lơ, các loại đậu, đồ cay nóng, nước có gas), các chất này có thể đi qua sữa mẹ và khiến bé sơ sinh bị đầy hơi chướng bụng.
Dấu hiệu bé sơ sinh bị đầy hơi, chướng bụng
Việc nhận biết sớm các biểu hiện sẽ giúp ba mẹ có biện pháp can thiệp kịp thời, tránh để con bị mệt mỏi kéo dài.
Bé quấy khóc nhiều
Khác với tiếng khóc đòi ăn hay buồn ngủ, tiếng khóc do đầy hơi thường dữ dội, dai dẳng và cao gắt hơn. Bé có thể quấy khóc đột ngột ngay sau cữ bú hoặc lúc đang ngủ say, cơ thể trằn trọc bứt rứt không yên.
Bụng căng tròn
Ba mẹ hãy dùng tay sờ nhẹ vào vùng bụng của con. Nếu thấy bụng căng tròn, sờ vào có cảm giác hơi cứng. Mẹ ghé tai vào vùng bụng của con, gõ nhẹ nghe âm thanh vang như tiếng trống, đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy trẻ sơ sinh bị đầy hơi chướng bụng.
Bé co chân, cong người
Theo phản xạ tự nhiên để làm giảm cơn đau và sự vướng víu trong bụng, bé thường nắm chặt hai bàn tay, cong lưng uốn éo hoặc liên tục co kéo hai chân lên sát ngực rồi lại duỗi thẳng ra.
Bé ợ hơi hoặc xì hơi nhiều
Cơ thể bé đang cố gắng tìm cách tống đẩy lượng khí dư thừa ra ngoài. Nếu bé xì hơi nhiều lần trong ngày kèm theo sự bứt rứt, chắc chắn hệ tiêu hóa của con đang gặp áp lực cần được giải phóng.
Bé khó chịu khi trong hoặc sau khi bú
Bé có biểu hiện ngậm vú rồi lại nhả ra, ưỡn người khóc lóc trong lúc đang ti. Sau khi bú xong, bé thường xuyên nôn trớ, ọc sữa do lượng khí trong dạ dày đẩy ngược sữa lên thực quản.
5 cách xử trí chướng bụng đầy hơi ở trẻ sơ sinh
Khi gặp tình trạng này, ba mẹ không nên quá hoảng hốt. Mẹ chỉ cần ứng dụng một số cách nhẹ nhàng sẽ giúp tống trứ khí gas, mang lại sự thoải mái cho con.
Giúp bé ợ hơi sau khi bú
Đây là nguyên tắc vàng để phòng ngừa và xử lý trẻ sơ sinh bị đầy bụng. Sau mỗi cữ bú, ba mẹ bế bé lên vai, để cằm bé tựa chắc vào vai. Dùng một tay đỡ mông con, tay còn lại khum khum lòng bàn tay vỗ nhẹ. Đồng thời, mẹ vuốt dọc từ dưới lên trên vùng lưng bé (giữa hai bả vai) trong khoảng 5 - 10 phút cho đến khi nghe tiếng bé ợ.
Mẹ xem video hướng dẫn từ cô điều dưỡng Home Care để dễ hình dung nhé!
Massage bụng bé nhẹ nhàng
Massage là phương pháp hữu ích giúp kích thích nhu động ruột. Ba mẹ hãy đặt bé nằm ngửa, dùng các ngón tay xoa bụng bé theo chiều kim đồng hồ (từ phải sang trái) quanh vùng rốn.
Xem ngay video thao tác massage bụng cho trẻ sơ sinh.
Cho bé đạp chân nhẹ nhàng
Động tác “đạp xe đạp” đặc biệt hiệu quả trong việc tạo áp lực cơ học nhẹ nhàng lên vùng bụng. Ba mẹ nắm nhẹ hai cổ chân bé, đẩy từ từ một chân gập về phía bụng. Sau đó, mẹ kéo thẳng ra và đổi sang chân kia. Lặp lại nhịp nhàng động tác này khoảng 10-15 lần.
Xem ngay video hướng dẫn 9 động tác vận động, matxa cho trẻ sơ sinh ngủ ngon
Điều chỉnh tư thế khi cho bé bú
Nếu bé bú mẹ, hãy đảm bảo con ngậm sâu vào quầng vú chứ không chỉ ngậm núm vú. Nếu bú bình, ba mẹ cần nghiêng bình sữa sao cho sữa luôn ngập kín núm ty, tránh để khoảng không khí lọt vào. Hãy giữ đầu bé cao hơn phần thân dưới (khoảng 30-45 độ) để sữa dễ dàng chảy xuống dạ dày mà không nuốt phải khí.
Xem video hướng dẫn cho bé ti đúng khớp ngậm
Thoa dầu tràm cho bé
Theo chuyên gia chăm sóc mẹ và bé Home Care: Sử dụng dầu tràm xoa quanh rốn bé giúp làm ấm và giảm chướng khí hiệu quả.
Mẹ chỉ cần nhỏ 1 - 2 giọt dầu tràm vào lòng bàn tay, xoa nhẹ lòng bàn tay mẹ, sau đó xoa vào vùng bụng của bé. Đây cũng là mẹo dân gian chữa đầy hơi cho trẻ sơ sinh tại nhà hiệu quả.
Trẻ sơ sinh bị đầy hơi chướng bụng khi nào cần đưa đi khám?
Hầu hết các trường hợp trẻ sơ sinh bị chướng bụng/ đầy hơi đều là sinh lý bình thường và có thể tự khắc phục tại nhà. Tuy nhiên, ba mẹ cần lập tức đưa con đến gặp bác sĩ nhi khoa nếu tình trạng này đi kèm với các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm sau:
- Bé nôn trớ dữ dội, nôn ra dịch màu vàng hoặc xanh.
- Đi ngoài phân lẫn máu, phân có mùi hôi tanh bất thường, hoặc tiêu chảy kéo dài.
- Bé sốt cao, li bì, bỏ bú hoàn toàn.
- Bụng bé căng cứng liên tục, sờ vào bé khóc thét vì đau đớn.
- Trẻ chậm tăng cân hoặc sụt cân.
Câu hỏi thường gặp
Bé sơ sinh xì hơi nhiều có bình thường không?
Xì hơi là một phản xạ sinh lý hoàn toàn bình thường giúp bé loại bỏ khí gas trong đường ruột. Một em bé sơ sinh có thể xì hơi từ 15 đến 20 lần mỗi ngày.
Nếu bé vẫn ăn ngủ ngoan, tăng cân đều đặn và phân bình thường thì ba mẹ không cần phải lo lắng.
Bé sơ sinh bị đầy hơi bao lâu thì hết?
Tình trạng này thường xuất hiện rõ nhất khi bé được 2-3 tuần tuổi và sẽ giảm dần, tự biến mất khi hệ tiêu hóa của con phát triển hoàn thiện hơn.
Trẻ sơ sinh bị đầy hơi có nên massage bụng không?
Có. Massage bụng đúng cách là phương pháp hỗ trợ vật lý an toàn và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, ba mẹ lưu ý tuyệt đối không massage khi bé vừa ăn no để tránh gây nôn trớ sữa. Thời điểm lý tưởng nhất là sau bữa ăn ít nhất 1 giờ.
Làm cha mẹ là một hành trình cần học nhiều ngôn ngữ không lời từ cơ thể con. Khi đối mặt với tình trạng bé sơ sinh bị đầy hơi, ba mẹ hãy bình tĩnh áp dụng các biện pháp trên để giúp con sớm lấy lại sự thoải mái, ngủ ngon.
Theo dõi kênh Youtube Home Care để nhận nhiều video, nội dung hữu ích chăm sóc trẻ sơ sinh!
